Kinh nghiệm VietCurrency — Chương 3/9
Bốn thị trường tài chính & nhịp tim đám đông
Bốn thị trường tài chính & nhịp tim đám đông
Có một thói quen VietCurrency lặp lại mỗi khi có ai hỏi về kỹ thuật: ông không trả lời thẳng vào câu hỏi. Ông bắt người hỏi lùi lại một bước, để hỏi câu cơ bản hơn nhiều — vì sao thị trường này tồn tại? Với ông, thị trường chứng khoán không sinh ra để làm giàu cho ai — nó là một mắt xích trong cỗ máy phát triển kinh tế: nhà đầu tư chấp nhận rủi ro kinh doanh thay cho ngân hàng, đổi lại họ nắm một phần công ty.
Trích nguyên văn — VietCurrency: «Bạn cũng biết rằng mua bán trong thị trường tài chánh, hay nói nôm na là trading, là một trò chơi cá lớn nuốt cá bé. Bạn vào cuộc chơi phải hiểu rằng cá lớn trong thị trường này là ai.»
Bốn thị trường, và vì sao chứng khoán chỉ là "đàn em"
Từ nền tảng đó, ông vẽ ra một sơ đồ quyền lực mà rất ít trader mới hình dung được: tài chính thế giới không chỉ có cổ phiếu. Có bốn thị trường lớn — và cổ phiếu là thị trường nhỏ nhất, yếu thế nhất trong số đó.
Trích nguyên văn — VietCurrency: «Thị trường tài chánh (financial markets) nói chung gồm có 4 thị trường chính: Currency, Bonds, Stocks, Options. Ba trong 4 thị trường này là những thị trường chính. [...] Options chỉ là một thị trường phụ mà thôi. [...] Gọi là zero sum là vì nó không tạo ra cái gì cả.»
Trích nguyên văn — VietCurrency (về thị trường trái phiếu): «Đây là thị trường của dân nhà giàu, của những quốc gia rất giàu trên thế giới. [...] Phần lớn các retail investors không ai đụng vào thị trường này, vì đơn vị mua bán của nó là 1MM (triệu US $) là đơn vị nhỏ nhất.»
Trích nguyên văn — VietCurrency: «Trong tất cả thị trường, stock market là thị trường nhỏ nhất. Một thị trường 'đàn em' của các thị trường tài chánh khác. Nó thường bị các thị trường lớn chi phối. [...] một phần lớn trong việc phân tích thị trường nên dành để phân tích các thị trường khác.»
Đồng tiền mạnh, đồng tiền yếu — sợi dây phân lời
Thị trường tiền tệ — nơi ông dành cả sự nghiệp — có logic riêng: nó không sinh ra từ lòng tham, mà từ nhu cầu thực của thương mại quốc tế. Mỗi quốc gia lại muốn đồng tiền của mình đi theo một hướng khác nhau, tùy mô hình kinh tế: Nhật/Trung Quốc (kinh tế sản xuất) muốn đồng tiền yếu; Mỹ (kinh tế dịch vụ, "organic growth economy") lại muốn đồng tiền mạnh.
Trích nguyên văn — VietCurrency: «Sợi dây chuyền liên kết các thị trường lại với nhau là phân lời. Phân lời làm cho currency giao động, vì traders chơi trò carry trade. [...] mỗi khi đồng tiền trở nên giao động mạnh thì các Ngân Hàng Liên Bang (Central Banks) thường nhảy vào phá giá, hay giữ giá. [...] Thế giới đã thấy bài học của currency ảnh hưởng vào kinh tế như thế nào cách đây 10 năm khi vụ Asian Crisis bắt đầu từ cái rớt của đồng Baht Thai.»
"Cách đây 10 năm" mà ông nhắc tới (bài viết khoảng năm 2007) chính là cuộc khủng hoảng tài chính châu Á năm 1997 — tháng 7 năm đó, Thái Lan buộc phải thả nổi đồng Baht sau nhiều tháng cạn kiệt dự trữ ngoại hối bảo vệ tỷ giá cố định, khiến đồng tiền mất giá gần một nửa chỉ trong vài tháng, cơn chấn động lan nhanh sang Indonesia, Hàn Quốc, Malaysia.
Đo nhịp tim của thị trường
Ở cấp độ hàng ngày, VietCurrency dùng những chỉ số nhỏ hơn để nghe xem "đám đông" đang thở như thế nào — và ông luôn nhấn mạnh: những chỉ số này không dùng để đoán hướng đi, mà để đo diễn tiến bên trong thị trường.
Trích nguyên văn — VietCurrency (về Absolute Breadth Index): «Con số ABI càng cao thì đó là dấu hiệu một giao động mạnh (high volatility) trong thị trường sắp xảy ra. [...] Đây là một chỉ số không thuộc về chỉ số tiên đoán hướng đi thị trường, mà là một chỉ số dùng để đo những DIỄN TIẾN bên trong thị trường.»
Trích nguyên văn — VietCurrency (về chỉ số TRIN, và kẽ hở của các chỉ số Dow/Nasdaq): «Vì trên lý thuyết, các chỉ số như Dow và Nasdaq chỉ có vài chục công ty trong đó thôi. [...] Nếu 30 công ty này đều lên hết và tất cả các stocks trên thị trường NYSE đều rớt thì chỉ số DOW vẫn LÊN. Đó là một điều sơ hở khi nhìn market index để đo sức mạnh thị trường hiện tại.»
Bốn giai đoạn của một cái đáy
Trong tất cả các chỉ số ông từng diễn giải, không đoạn nào giàu chất "con người" hơn phần viết về volatility. Ở đây ông không nói về công thức toán học — ông kể một câu chuyện tâm lý, từng bước một, về cách một con người bình thường trở thành nạn nhân của chính niềm tin của mình.
Trích nguyên văn — VietCurrency: «Traders suy luận rằng trong giai đoạn đầu của một down trend người đầu tư thường không chấp nhận đây là điểm khởi đầu của một down trend. [...] gọi đó là DENIAL STAGE. [...] Trong giai đoạn này, người ta sẽ tiếp tục mua khi stocks rớt.»
Trích nguyên văn — VietCurrency: «Sau đó thì stocks lại tiếp tục đi xuống. Stocks càng xuống thì họ càng mua thêm. Cho đến một điểm nào đó thì họ 1) bắt đầu sợ và 2) hết tiền. [...] Mức thua lổ hiện tại đã quá sức chịu đựng của họ. [...] Traders gọi đó là 'when boys become men.' [...] việc đầu tiên mà người ta làm bán quách nó đi. [...] Traders nhìn vào mức giao động của giá để thấy tâm trạng của investors trong cuộc chơi và dùng nó như một dấu hiệu trong việc mua bán hằng ngày.»
Đó chính là lý do, ông giải thích, vì sao volatility tăng vọt lại thường đi kèm với một cái đáy đang thành hình — không phải vì công thức toán học nào bảo thế, mà vì đó là thời khắc của sự tuyệt vọng tập thể, khi những bàn tay yếu nhất buông ra cùng một lúc.
Trò chơi mà chín trên mười người thua — Options
Ở thị trường quyền chọn, chính volatility lại là thứ người ta mua đi bán lại, chứ không phải giá. Ông không bao giờ giấu diếm sự nguy hiểm của thị trường này.
Trích nguyên văn — VietCurrency: «Trading options, nếu biết trade, không ai trade theo giá. Người ta trade theo volatility. [...] Không bao giờ có chiêu nào chắc cả. Nhiều thằng sell puts thua tán gia bại sản luôn đóa. [...] Khi market nó xoay chiều thì chiến thuật thành công hiện tại sẽ là chiến thuật thảm bại nhất. [...] Đó là 90% chơi options đều thua, chỉ có 10% là sống thui.»
"Đại bàng gãy cánh" — chiến thuật gần như miễn phí
Nhưng giữa tất cả những lời cảnh báo ấy, có một chiến thuật ông từng kể lại với một chút tự hào hiếm hoi — rủi ro gần như bằng không, được ông đặt tên bằng hình ảnh riêng: đi lượm vé số của những "đại bàng gãy cánh" (mua option out-of-the-money rẻ mạt trên một cổ phiếu vừa rớt mạnh).
Trích nguyên văn — VietCurrency: «Một thí dụ [...] PMCS hồi tháng 10/05 rớt xuống còn khoảng 6/share. Call option out of the $ của nó ở giá strike 15 [...] bán chỉ có 15 cents. [...] Đến tháng 4/06, PMCS nhảy lên gần 15/share. Giá option đó biến thành 3 hay 4 gì đó. [...] Hụt thì lượm stocks làm long-term investors. Còn trúng thì dắt phu nhân đi Hawaii.»
Đọc toàn bộ 9 chương kèm biểu đồ & panel phân tích trực tiếp trong ứng dụng —
mở Trading Life →