Kinh nghiệm VietCurrency — Chương 6/9
Nhật ký 2007–2008: Mùa máu trên Wall Street
Nhật ký 2007–2008: Mùa máu trên Wall Street
Đây là tư liệu lịch sử — những dòng nhật ký thị trường được VietCurrency viết trực tiếp trong giai đoạn 2007-2008, phản ánh nhận định và tâm lý thị trường TẠI THỜI ĐIỂM ĐÓ. Đây không phải khuyến nghị đầu tư cho hiện tại; mọi con số/sự kiện thị trường nhắc tới trong chương này đều đã thuộc về quá khứ.
Đỉnh 1170, và cú rơi
Câu chuyện của năm 2007 bắt đầu từ một con số mà bất kỳ ai từng ở trên thị trường chứng khoán Việt Nam thời kỳ đó cũng nhớ: 1170 điểm — đỉnh lịch sử VN-Index, đạt được sau một cơn sốt tăng giá kéo dài từ giữa 2006. Đến giữa 2007, cơn sốt ấy đảo chiều dữ dội: chỉ số rơi từ 1170 xuống vùng 905-920, một cú giảm hơn 20%. Xuyên suốt cơn hoảng loạn đó, VietCurrency lặp đi lặp lại cùng một mệnh lệnh: cắt lỗ, đừng hy vọng, đừng chờ thị trường "cứu bồ".
Trích nguyên văn — VietCurrency: «Điều mà tôi muốn nhắc nhở các bác newbies về khả năng bảo vệ vốn là của cutting loss. [...] Trong chiến tranh, nhiều khi người ta cần lui quân để bảo toàn lực lượng. [...] đó là liều thuốc đắng mà ai trong chúng ta cũng phải uống để thành một trader thực thụ.»
Trích nguyên văn — VietCurrency: «TA có câu: buy when there's blood on Wall Street. Có nghĩa là anh mua khi có người chết, có người tự tử. Anh mua khi có máu đổ vì đó là giá thấp nhất anh có thể mua được. [...] TTCKVN chắc không có cái này, nhưng nếu nó xuống thêm tí nữa thì sẽ có người rên la, cầu cứu. Lúc đó mới là lúc anh nghĩ đến mua vào.»
Trích nguyên văn — VietCurrency (về hồi ký Jesse Livermore, "Reminiscences of a Stock Operator"): «Một số lớn các câu châm ngôn, hay luật sống còn trong trading đều được lấy từ quyển này ra. [...] Chúng ta tham dự vào một cuộc chơi rất ác liệt. Không bao giờ tất cả những người đầu tư điều make $. Đó chỉ là một ảo tưởng. Anh make $ từ tay người khác.»
"Quyền lực tối cao trong đây là lực cung cầu"
Khi một giám đốc trung tâm giao dịch lên truyền hình dự đoán thị trường sẽ tiếp tục giảm và bị nhiều nhà đầu tư phản đối dữ dội (cho rằng quan chức không nên phát biểu tiêu cực), VietCurrency không đứng về phía đám đông giận dữ đó.
Trích nguyên văn — VietCurrency: «No..mấy người đó không phải là dân trade nhà nghề. [...] chuyện lên xuống của thị trường là do lực cung cầu điều khiển. Nếu luật cung cầu làm cho thị trường đi xuống thì dù có Tổng Thống ra lệnh nó cũng không lên lại. [...] Không ai chận được đâu.»
Ly cà phê sữa và tiếng đàn Trịnh Công Sơn
Giữa những đoạn phân tích vĩ mô dày đặc thuật ngữ, thỉnh thoảng ông lại hé lộ một khung cảnh rất đời thường — căn nhà nơi ông ngồi trước màn hình mỗi sáng.
Trích nguyên văn — VietCurrency: «Sáng sáng sau khi đưa cu Tèo đi học xong, tôi về nhà bày thế trận ra. Trước hết là làm ly cà phê sữa cho nó tỉnh người. Thêm vài bản nhạc của TCS để nghe cho đỡ buồn [...] Xong rồi tà tà leo lên võng nằm nghe Biển Nhớ của TCS, và canh currency market.»
Trích nguyên văn — VietCurrency: «Tôi thì chỉ thích nghe TCS lắm. Nghe nhạc Việt mới giữ được tiếng Việt anh ui, nhất là nhạc họ Trịnh nữa.»
"Xin dẹp tự ái dân tộc qua một bên"
VietCurrency phải đối diện không chỉ một lần với một phản ứng tâm lý đặc thù của nhà đầu tư Việt Nam: đổ lỗi cho nhà đầu tư nước ngoài ("khoai tây") mỗi khi thị trường giảm điểm. Đặt cạnh câu chuyện tị nạn của chính ông, câu trả lời của ông cho thấy một sự nhất quán đáng chú ý: dù mang trong mình lịch sử cá nhân gắn chặt với vận mệnh dân tộc, ông vẫn kiên quyết tách bạch cảm xúc ấy khỏi quyết định đầu tư.
Trích nguyên văn — VietCurrency: «Chủ nghĩa tư bản được xây dựng trên chủ nghĩa cá nhân. [...] Quốc gia dân tộc sống lâu hơn một correction hay một bear market của thị trường cho nên đừng vì tự ái dân tộc mà nghĩ là không nên bán, hay cut loss. [...] Các bác bước vào thế giới này, xin dẹp tự ái dân tộc qua một bên. Tây Ta cũng như nhau. Tất cả vào đây kiếm tiền.»
"Traders không chết vì ngu, nhưng chết vì ngạo mạn"
Khi năm 2008 mở ra với những tín hiệu đầu tiên của một cuộc khủng hoảng lớn hơn nhiều (các công ty bảo hiểm trái phiếu như MBIA bắt đầu lung lay), VietCurrency đúc kết lại bài học của hai năm đầy biến động bằng một câu ngắn gọn.
Trích nguyên văn — VietCurrency: «Nên nhớ rằng, luật của trò chơi này là: YOU'RE AS GOOD AS YOUR LAST TRADE. Traders không chết vì NGU, nhưng chết vì ngạo mạn. Three months of Bull market = 1 one of Bear market.»
Đọc toàn bộ 9 chương kèm biểu đồ & panel phân tích trực tiếp trong ứng dụng —
mở Trading Life →